Program podrške razvoju zelenih poslova u Crnoj Gori - fotonaponski paneli za privredu i poljoprivredu

1.     Cilj programa

Program Ujedinjenih nacija za razvoj (u daljem tekstu: UNDP) i Vlada Crne Gore realizuju projekat „Razvoj zelenih poslova u Crnoj Gori“ koji finansira Globalni fond za životnu sredinu (GEF). Cilj projekta je stvaranje povoljne poslovne klime i uslova za ulaganje privatnog sektora u nisko-karbonske i druge ekološki prihvatljive poduhvate u Crnoj Gori.

Program podrške zelenim poslovima u Crnoj Gori – „Fotonaponski paneli za privredu i poljoprivredu“ Investiciono-razvojni fond Crne Gore A.D. (IRF) sprovodi samostalno kao i u saradnji sa Eko fondom, UNDP-om i drugim relevantnim institucijama, sa ciljevima kao što su:

  • razvoj tržišta i veće korišćenje obnovljive energije dobijene iz sunčevog zračenja;
  • uvećanje proizvodnje energije dobijene od sunčevog zračenja;
  • smanjenje emisija CO2 u sektoru poljoprivrede, mikro, malih i srednjih preduzeća u Crnoj Gori te samim tim uticaj na zaštitu životne sredine;
  • afirmacija korišćenja obnovljivih izvora energije;
  • umanjenje troškova poslovanja crnogorskih privrednika a posebno uticaj na smanjenje „energetskog siromaštva“;
  • zaštite krajnjih kupaca električne energije u privredi;
  • razvoj energetskog sektora;
  • postizanje nacionalno definisanih ciljeva emisije gasova sa efektom staklene bašte u kontekstu ispunjavanja UN ciljeva održivog razvoja i izazova predstavljenih Pariškim sporazumom;

Implementacija ovog Programa podrške doprinijeće razvoju tržišta i većem korišćenju obnovljivih izvora energije kao i smanjenju emisija CO2 u sektoru mikro, malih i srednjih preduzeća, preduzetnicima kao i poljoprivrednim gazdinstvima u Crnoj Gori.

2.     Namjena kredita

Namjena ovog programa podrške je finansiranje realizacije projekata korišćenja OIE - za proizvodnju električne energije iz solarnih fotonaponskih sistema uz primjenu razmjene na mjestu konekcije. U okviru Programa postoji mogućnost sufinansiranja projekta kroz bespovratna podsticajna sredstva (subvenciju/grant) od strane Eko fonda, ukoliko krajnji korisnik ostvari to pravo u skladu sa uslovima Programa odnosno Javnog konkursa koji realizuje Eko fond.

IRF CG A.D. može finansirati do 70% vrijednosti ukupne investicije.

Fotonaponski sistem je sistem za proizvodnju električne iz sunčeve energije u skladu sa Zakonom o energetici ("Službeni list Crne Gore", br. 005/16 od 20.01.2016, 051/17 od 03.08.2017, 082/20 od 06.08.2020), gdje je članom 96 definisana proizvodnja električne energije za sopstvene potrebe.

Kreditna sredstva po ovom programu u cjelosti moraju biti uložena u nabavku osnovnih sredstava – nabavka opreme i instalacija fotonaponskih sistema, koji uključuju: nabavka i instalacija fotonaponskih panela (module), nabavka i ugradnja montažne podkonstrukcije za potrebe postavljanja fotonaponskih panela, nabavka i instalacija invertora, nabavka i instalacija kablovskih razvoda za povezivanje i rad fotonaponskih sistema, nabavka zaštitne opreme, nabavka i instalacija sistema nadzora/monitoringa nad fotonaponskim sistemom, nabavka i instalacija gromobranske zaštite[1], nabavka i instalacija priključnog ormara sa prostorom za dvosmjerno brojilo.

Objekti na kojima je pokrenut postupak legalizacije ne mogu biti predmet finansiranja sve do pravnog okončanja postupka.

Finansijska podrška se neće odobravati u sljedeće svrhe:

  • Učešće u projektima kojima se krše međunarodno priznata prava radnika, uključujući bezbjednost na radu, pravila i procedure u Crnoj Gori;
  • Bilo koja aktivnost koja se smatra nezakonitom ili štetnom po okolinu i opasnom za ljudsko zdravlje;
  • Završene investicije u cilju refinansiranja kreditnih obaveza;
  • Nemoralne i nelegalne aktivnosti.

 

3.     Korisnici kredita

Potencijalni korisnici kredita su:
• mikro, mala i srednja preduzeća;
• preduzetnici;
• poljoprivredna gazdinstva;
• poljoprivredni proizvođači

Krajnji korisnici ovih kreditnih aranžmana mogu biti subjekti koji od Uprave prihoda i carina obezbijede potvrdu da uredno izmiruju svoje poreske obaveze.

Pravo na kredit ne postoji, već IRF na osnovu svakog pojedinačnog zahtjeva donosi posebnu odluku.

4.     Način kreditiranja

IRF realizuje ovaj Program direktnim kreditiranjem korisnika kredita.
Zahtjevi za odobrenje kredita koji nisu dokumentovani obaveznom propisanom dokumentacijom neće se razmatrati.

5.     Kreditni uslovi

Krediti koji se odobravaju po ovoj kreditnoj liniji, a finansiraju se iz sredstava Evropske Investicione Banke (EIB-a), odobravaće se po kamatnoj stopi od 0,5% do 0,7%[2] nižoj u odnosu na kamatu definisanu u daljem tekstu.

  • Maksimalni iznos do 3.000.000,00 €;
  • Minimalni iznos 3.000,00 €;
  • Kamatna stopa iznosi 3,90% na godišnjem nivou uz proporcionalan sistem obračuna kamate;
  • Rok otplate do 10 godina (uključujući grejs period);
  • Grejs period do 1 godine.

VRSTA I VISINA SREDSTAVA KOJA SE DODJELJUJE PUTEM PROGRAMA PODRŠKE: Ovim Programom podrške postoji mogućnost dodjele bespovratnih podsticajnih sredstava (subvencija) korisnicima kredita, ukoliko je za predmetnu namjenu raspisan javni poziv od strane Eko fonda ili drugih relevantnih institucija i ukoliko je potencijalni korisnik putem istog dobio rešenje o subvencijama (grantu).

Eventualno odobreni iznos podsticajnih sredstava (subvencije), uplaćuje se na partiju kredita kod IRF-a, u cilju smanjenja kreditne izloženosti krajnjeg korisnika.

Zavisno od cijene raspoloživih izvora finansiranja, kamatna stopa može biti veća, sa čim bi korisnik sredstava Fonda bio uredno upoznat.

 

6.     Naknade

Naknada za kredite koji se realizuju putem ove kreditne linije iznose 0,20%.

7.     Korišćenje kredita

Rok korišćenja kredita je do 12 mjeseci.

Korisnici kredita dužni su kredit koristiti namjenski u skladu sa ovim programom i ugovorom koji se potpiše između IRF-a i korisnika.

Ukoliko krajnji korisnik ostvari pravo na bespovratna podsticajna sredstva (subvenciju/grant) u skladu sa definisanim kriterijumima Eko fonda ili drugih relevantnih institucija za dodjelu, IRF CG A.D. neće sprovoditi terensku kontrolu namjenskog korišćenja kredita, već će prihvatati stavove Eko fonda ili drugih relevantnih institucija.

U slučaju da krajnji korisnik ne ostvari pravo na bespovratna podsticajna sredstva (subvenciju/grant), IRF CG A.D. će sprovoditi kontrolu namjenskog korišćenja kredita u skladu sa internim procedurama i uz stručnu tehničku pomoć programskog inžinjera.

IRF realizuje odobrene direktne kredite prenosom sredstava na:

  • Račun dobavljača, odnosno izvršioca usluga/radova ili
  • Račun Korisnika kredita jednokratno ili po tranšama – fazno, u slučaju kada su dobavljači iz inostranstva.

Prenos sredstava direktno na račun korisnika kredita po tranšama - fazno, podrazumijeva da se naredni prenos sredstava po pravilu neće vršiti prije nego što korisnik kredita opravda namjensko trošenje prethodno realizovanih sredstava po odobrenom kreditu (sredstva po već prenešenim tranšama).

8.     Instrumenti obezbjeđenja

Kao instrumente obezbjedjenja kredita IRF će prihvatati mjenice, hipoteke na nepokretnostima (procijenjena vrijednost ne smije biti niža od vrijednosti tražene kreditne podrške), bankarske garancije, garancije jedinica lokalne samouprave, garancije Vlade Crne Gore, jemstva bonitetnih pravnih lica, zaloge potraživanja i druge uobičajene instrumente obezbjedjenja u bankarskom poslovanju u skladu sa aktima IRF-a i odlukama nadležnih organa IRF-a.

Sve troškove u vezi pribavljanja instrumenata obezbjedjenja i sprovodjenja poslova oko osiguranja, brisanja i povraćaja realizovanih instrumenata snosi korisnik kredita.

9.     Potrebna dokumentacija

Potrebna dokumentacija za realizaciju projekta i dobijanje subvencije je:

  • Zahtjev za kredit;
  • Investicioni program za realizaciju solarne elektrane u skladu sa metodologijom IRF-a odnosno investicioni program prihvatljive sadržine. Pored toga, investicioni program treba da sadrži i očekivane efekte i rezultate uticaja projekta na životnu sredinu sa indikatorima učinka;
  • Dokaz nadležnog organa izdatog na osnovu kaznene evidencije, koji ne smije biti stariji od šest mjeseci od dana podnošenja zahtjeva za kredit , da korisnik odnosno njegov zakonski zastupnik nije pravosnažno osuđivan za neko od krivičnih djela organizovanog kriminala sa elementima korupcije, pranja novca i prevare
  • Izvod iz Centralnog registra privrednih subjekata ne stariji od 30 dana;
  • Rješenje o registraciji za PDV, ako je krajnji korisnik obveznik PDV-a;
  • Važeći statut društva;
  • Saglasnost za pristup podacima Regulatornog kreditnog registra Centralne banke Crne Gore (RKR) uključujući osnivače i povezana lica;
  • Važeći obrazac ovjerenih potpisa lica ovlašćenih za zastupanje (OP) i važeći karton deponovanih potpisa;
  • Potvrda Uprave prihoda i carina o urednom izmirivanju poreza i doprinosa ne starija od 30 dana;
  • Komplet obrazaca za godišnje račune (Bilans stanja, Bilans uspjeha, Bruto bilans (Zaključni list), Analitika kupaca i dobavljača)– za posljednje tri godine, kao i presjek gorenavedenih izvještaja za tekuću godinu, izuzev kod klijenata koji nisu u obavezi da sastavljaju finansijske izvještaje;
  • Odgovarajući obrazac za posljednji mjesec uplate poreza i doprinosa za zaposlene ovjeren od Potvrda Uprave prihoda i carina kao dokaz broja zaposlenih;
  • Prijedlog instrumenata obezbjeđenja;
  • Profakture/predračune/ponude (kopija ili original) za nabavku, ugradnju/instalaciju opreme (IRF neće prihvatati ponude/predračune/profakture koji su izdati od fizičkih lica). Predmetna dokumentacija ne može biti starija od 3 mjeseca od datuma predaje zahtjeva za kredit;
  • Za registrovane poljoprivredne proizvodjače potrebno je dostaviti: dokaz da je registrovan u neki od registara Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, kopija lične karte, kopija kartice žiro računa, uvjerenje o kućnoj zajednici i dr.
  • Original ili kopija izvoda iz lista nepokretnosti sa svim prilozima, kojim se utvrđuje pravo vlasništva na osnovnom odnosno pomoćnom objektu (dostaviti izvod iz katastra ne stariji od 30 dana od dana prijavljivanja na poziv u slučaju kada se radi o javnom pozivu), odnosno ukoliko nije vlasnik, mora imati ugovor o zakupu istih, koji obuhvata period ne kraći od perioda povraćaja kreditnih sredstava za koja se aplicira po ovom programu, kao i ovjerenu saglasnost vlasnika vezano za instalaciju fotonaponskog sistema.

Za fotonaponske sisteme snage veće od 10 kWp potrebno je dostaviti:

• Revidovan glavni projekat sa predmjerom i predračunom izrađen u skladu sa Zakonom o planiranju prostora i izgradnji objekata ("Službeni list Crne Gore", br. 64/17, 44/18, 63/18, 11/19, 82/20)


Za fotonaponske sisteme snage do 10 kWp potrebno je dostaviti:

• Idejno rješenje i prateća dokumentacija u skladu sa opštinskom odlukom o postavljanju odnosno građenju i uklanjanju pomoćnih objekata koja važi za teritoriju opštine na kojoj je planirano postavljanje fotonaponskog sistema;


Sva dokumentacija se po pravilu dostavlja na crnogorskom jeziku.
Stručna služba IRF-a zadržava pravo traženja dodatne dokumentacije.

10.  Ostale odredbe

Dodatna pravila koja se primjenjuju na ovaj Program kreditiranja, a koja nisu pomenuta u ovom dokumentu, definisana su posebnim aktima koje donose nadležni organi IRF-a.

11.  Period trajanja kreditne linije

Kreditna linija traje do 31.12.2022. godine, odnosno do njene promjene ili ukidanja.

 

 

Predsjednik Odbora direktora

Velizar Kaluđerović

 

 

 


[1] Gromobranska zaštita fotonaponskog sistema će se povezati na postojeću gromobransku zaštitu objekta i uzemljenje objekta. Podrazumijeva se da uzemljenje objekta zadovoljava važeće propise i standarde, te eventualna potreba za rekonstrukcijom uzemljenja nije obuhvaćena kao trošak koji će biti pokriven.

[2]Pored redovne stimulacije u kamatnoj stopi od 0,5% na sredstva koja se povlače od EIB-a, dodatno je moguće ostvariti stimulaciju u kamatnoj stopi od 0,2% ukoliko se zadovolje uslovi Eyet inicijative koja se odnosi na zapošljavanje mladih osoba do iskorišćenja sredstava predviđenih ugovorom sa EIB-om.

 

KREDITIRANJE