PROGRAM RAZVOJA PREDUZETNIŠTVA U KULTURI I UMJETNOSTI

        1. Cilj programa

 

Cilj Programa je da se obezbijedi podrška za razvoj preduzetništva i u oblasti kulture i umjetnosti. Ukoliko postoje preduzetnički orijentisana lica u kulturi i umjetnosti potrebno im je obezbijediti povoljna kreditna sredstva da svoje znanje i iskustvo pretoče u biznis i na taj način obezbijede za sebe i druge egzistenciju. Posebna pažnja će se usmjeriti na razvoj umjetničkih zanata, kao što su, na primjer: advertajzing, dizajn, fotografija, umjetnički zahvati, audio-vizuelna produkcija, kao i drugim oblastima iz kulture i umjetnosti.

2.     Namjena kredita

 

Krediti su namijenjeni za ulaganje u osnovna sredstva - materijalna imovina (građevinske objekte, opremu i uređaje, sitan inventar...), nematerijalna imovina (razvoj usluga, patenti, licence, autorska prava, franšize...) i obrtna sredstva.

 

IRF CG A.D. može finansirati do 75,00 % vrijednosti ukupne investicije.

 

Podnosioci zahtjeva za kredit mogu sopstveno učešće u iznosu do 25,00% vrijednosti ukupne investicije obezbijediti u roku od godinu dana od dana zaključenja ugovora o kreditu.

 

Iznos kredita namijenjen ulaganju u obrtna sredstva može biti do 30,00% ukupnog iznosa kredita.

Ukoliko se kredit finansira iz sredstava Evropske Investicione Banke, sredstva se ne mogu koristiti za finansiranje PDV-a.

 

 

Finansijska podrška se neće odobravati u sljedeće svrhe:

·       Dijelovi investicije koji služe za lične potrebe;

·       Ugostiteljski objekti koji isključivo pružaju usluge točenja pića;

·       Djelatnosti izdavanja novina i drugih povremenih izdanja, djelatnosti proizvodnje i emitovanja radijskog i televizijskog programa, djelatnosti novinskih agencija, kao i uslužnih djelatnosti agencija za marketing i odnosa s javnošću;

·       Kupovina udjela u drugim društvima, akcija i ostalih vrijednosnih papira;

·       Izgradnja stambenih i poslovnih prostora radi prodaje;

·       Završene investicije u cilju refinansiranja kreditnih obaveza;

·       Učešće u projektima u kojima se krše međunarodno priznata prava radnika, uključujući bezbjednost na radu, pravila i procedure u Crnoj Gori;

·       Bilo koja aktivnost koja se smatra nezakonitom ili štetnom po okolinu i opasnom za ljudsko zdravlje: igre na sreću, proizvodnja duvana, alkoholna pića (izuzev proizvodnje vina, zanatskih (kraft) piva i voćnih rakija);

·       Nemoralne i nelegalne aktivnosti.

 

NAPOMENA: Kod finansiranja projekata koji su zasnovani na novim proizvodima ili uslugama koje mogu imati tretman inovacije, korisnik je u obavezi dostaviti poseban, detaljan biznis plan.  Za ovaj tip proizvoda i usluga potrebno je obezbijediti odgovarajući sertifikat nadležnog organa o registraciji tog proizvoda ili usluga. 

 

3.     Korisnici kredita

 

Korisnici kredita mogu biti privredna društva i preduzetnici.

 

Krajnji korisnici ovih kreditnih aranžmana mogu biti subjekti koji od Poreske uprave obezbijede potvrdu da uredno izmiruju svoje poreske obaveze.

 

Ukoliko je podnosilac zahtjeva privredno društvo, samo privredno društvo i osnivači privrednog društva ne mogu imati više od 20,00% učešća u vlasništvu drugog društva, dok u slučaju preduzetnika, isti ne smije participirati u vlasništvu drugog privrednog subjekta sa više od 20,00 %.

Korisnici kredita ne mogu biti preduzeća koja u vlasničkoj strukturi imaju udjele pravnih lica preko 20,00%.

Zahtjev za kredit je moguće razmotriti i prije nego što podnosilac registruje privredno društvo, tako da odluka o kreditu bude uslovna, tj. odrediće se rok u kojem podnosilac zahtjeva mora registrovati privredno društvo.

Pravo na kredit ne postoji, već IRF CG A.D. na osnovu svakog pojedinačnog zahtjeva donosi posebnu odluku.

4.     Način kreditiranja

 

IRF CG A.D. realizuje ovaj Program direktnim kreditiranjem korisnika kredita.

 

Za sve projekte koji se realizuju posredstvom i uz garancije poslovnih banaka važe uslovi definisani posebnim kreditnim linijama.

 

Zahtjevi za odobrenje kredita koji nisu dokumentovani obaveznom propisanom dokumentacijom neće se razmatrati.

5.     Kreditni uslovi

 

Krediti koji se odobravaju po ovoj kreditnoj liniji, a finansiraju se iz sredstava Evropske Investicione Banke (EIB-a), odobravaće se po kamatnoj stopi od 0,5 % do 0,7%[1] nižoj u odnosu na kamatu definisanu u daljem tekstu.

 

Uslovi kreditiranja:

•    Maksimalni iznos do 100.000,00 € (za preduzetnike do 30.000,00 €);

•    Kamatna stopa iznosi 2,50% na godišnjem nivou uz proporcionalan sistem obračuna kamate;

•    Rok otplate do 12 godina (uključujući grejs period);

•    Grejs period do 4 godine.

 

Posebni uslovi kreditiranja:

•    Za subjekte koji projekte realizuju u opštinama sjevernog regiona i u opštinama koje su ispod prosječne vrijednosti indeksa razvijenosti u Crnoj Gori kamatna stopa iznosi 2% na godišnjem nivou uz proporcionalan sistem obračuna kamate.

ZA PREDUZEĆA KOJA OBEZBIJEDE JEMSTVO DRUGOG PRIVREDNOG SUBJEKTA I ČIJI KREDITNI ZAHTJEV PRELAZI 100.000,00 €, SU SLJEDEĆI USLOVI:

 

Uz dostavljeno jemstvo drugog privrednog subjekta može se odobriti iznos preko definisanog limita u skladu sa bonitetom jemca (osim za djelatnost trgovine), ali ne više od maksimalno definisanog kredita za predmetnu djelatnost (definisanu posebnom kreditnom linijom) i po sljedećim uslovima:

·       Kamatna stopa iznosi 4, % na godišnjem nivou uz proporcionalan sistem obračuna kamate;

·       Rok otplate do 12 godina (uključujući grejs period);

·       Grejs period do 4 godine.

 

STIMULATIVNE MJERE: Za subjekte koji projekte realizuju u opštinama sjevernog regiona i u opštinama koje su ispod prosječne vrijednosti indeksa razvijenosti u Crnoj Gori ili subjekte koji realizacijom projekta zaposle 3 ili više novih lica odobravaće se posebne stimulacije u vidu smanjenja kamatne stope za 0,50%. Prethodno pomenute stimulacije mogu se koristiti samo po jednom osnovu.

 

Ukoliko je direktan kreditni aranžman u cjelosti ili djelimično pokriven bankarskom garancijom, novčanim kolateralom ili garancijom države (opštine), takav kreditni aranžman ili adekvatan dio kreditnog aranžmana se neće posmatrati kao izloženost krajnjeg korisnika.

6.     Naknade

 

Visina naknade je 0,30% na odobreni iznos kredita.

7.     Korišćenje kredita

 

Rok korišćenja kredita je do 24mjeseca.

Krajnji period korišćenja određivaće se za svaki kreditni aranžman pojedinačno u zavisnosti od realnih potreba i dinamike ulaganja sredstava.

Korisnici kredita dužni su kredit koristiti namjenski u skladu sa ovim programom i ugovorom koji se potpiše između IRF CG A.D. i korisnika.  

IRF CG A.D. će sprovoditi kontrolu namjenskog korišćenja kredita.

IRF CG A.D. realizuje odobrene direktne kredite čija je namjena investiranje u osnovna sredstva (i sitan inventar), prenosom sredstava na:

  • račun dobavljača, odnosno izvršioca usluga/radova ili
  • račun korisnika kredita po tranšama, fazno.

 

Prenos sredstava direktno na račun korisnika kredita po tranšama - fazno, podrazumijeva da se naredni prenos sredstava po pravilu neće vršiti prije nego što korisnik kredita opravda namjensko trošenje prethodno realizovanih sredstava po odobrenom kreditu (sredstva po već prenešenim tranšama).

Izuzetno, u slučaju refundacije plaćenih ulaganja, prenos sredstava na račun korisnika kredita se može izvršiti jednokratno, shodno važećem pravilniku IRF CG A.D.

8.     Instrumenti obezbjeđenja

 

Kao instrumente obezbjeđenja kredita IRF CG A.D. će prihvatati mjenice,hipotekena nepokretnostima (procijenjena vrijednost nepokretnosti mora biti najmanje vrijedna koliko i iznos traženog kredita), bankarske garancije, garancije jedinica lokalne samouprave, garancije Vlade Crne Gore, jemstva bonitetnih pravnih lica, zaloge potraživanja i druge uobičajene instrumente obezbjeđenja u bankarskom poslovanju u skladu sa aktima IRF CG A.D. i odlukama nadležnih organa IRF CG A.D.

 

Sve troškove u vezi pribavljanja instrumenata obezbjeđenja i sprovođenja poslova oko osiguranja, brisanja i povraćaja realizovanih instrumenta snosi korisnik kredita.

9.     Potrebna dokumentacija

 

9.1 Potrebna dokumentacija za podnosioce zahtjeva sa registrovanom djelatnošću:

  • Zahtjev za kredit;
  • Investicioni program u skladu sa metodologijom IRF CG A.D., odnosno investicioni program prihvatljive sadržine;
  • Izvod iz Centralnog registra privrednih subjekata ne stariji od 30 dana;
  • Rješenje o registraciji za PDV, ako je krajnji korisnik obveznik PDV-a;
  • Važeći statut društva;

·       Saglasnost za pristup podacima Regulatornog kreditnog registra Centralne banke Crne Gore (RKR)  uključujuci osnivače i povezana lica;

  • Važeći obrazac ovjerenih potpisa lica ovlašćenih za zastupanje (OP) i važeći karton deponovanih potpisa;

·       Potvrda Poreske uprave o urednom izmirivanju poreza i doprinosa ne starija od 30 dana;

·       Odgovarajući obrazac za posljednji mjesec uplate poreza i doprinosa za zaposlene ovjeren od Poreske uprave (dokaz broja zaposlenih);

  • Predlog instrumenata obezbjeđenja;
  • Profakture (kopija ili original) za nabavku opreme i sitnog inventara, predračune za izvođenje građevinskih radova, predugovore/ugovore o kupoprodaji nekretnina (IRF CG A.D. neće prihvatati ponude/predugovore koji su izdati od fizičkih lica, osim kod kupoprodaje nekretnina, ponude/predugovore od povezanih lica kao ni interne fakture). Predmetna dokumentacija ne može biti starija od 3 mjeseca od datuma predaje zahtjeva za kredit.

 

Za izgradnju/dogradnju/rekonstrukciju poslovnog objekta:

·       List nepokretnosti nekretnine gdje se realizuje predmetna investicija ne stariji od 30 dana;

·       Građevinska dozvola (ekvivalent  shodno zakonu);

·       Predmjer, predračun i ponude za izvođenje radova.

Za kupovinu poslovnog prostora:

·       List nepokretnosti u kojem je upisana nekretnina koja je predmet kupoprodaje ne stariji od 30 dana;

·       Predugovor/ugovor o kupoprodaji nekretnine (ovjeren od strane notara);

 

9.2 Potrebna dokumentacija za podnosioce zahtjeva koji nemaju registrovanu djelatnost

Za odobrenje preliminarne odluke:

·       Zahtjev za kredit;

·       Investicioni program u skladu sa metodologijom IRF CG A.D.;

·       Potvrda o uspješno završenoj obuci kod Direktorata za investicije, razvoj malih i srednjih preduzeća i upravljanje EU fondovima i/ili kod Zavoda za zapošljavanje Crne Gore;

·       Potvrda Zavoda za zapošljavanje Crne Gore da se podnosilac zahtjeva nalazi na evidenciji nezaposlenih lica Zavoda;

·       Saglasnost za pristup podacima Regulatornog kreditnog registra Centralne banke Crne Gore (RKR);

·       Kopija lične karte podnosioca zahtjeva;

·       Predlog instrumenata obezbjeđenja;

·       Profakture (kopija ili original) za nabavku opreme i sitnog inventara, predračune za izvođenje građevinskih radova, predugovore o kupoprodaji nekretnina (IRF CG A.D. neće prihvatati ponude/predugovore koje su izdate od fizičkih lica osim kod kupoprodaje nekretnina, ponude/predugovore od povezanih lica kao ni interne fakture). Predmetna dokumentacija ne može biti starija od 3 mjeseca od datuma predaje zahtjeva za kredit;

·       Izjava o kućnoj zajednici.

 

Za odobrenje konačne odluke:

·       Rješenje o upisu krajnjeg korisnika u Centralni registar privrednih subjekata, odnosno u drugi registar nadležnog  organa ili izvod iz Centralnog registra privrednih subjekata ne stariji od 30 dana;

·       Rješenje o registraciji za PDV, ako je krajnji korisnik obveznik PDV-a;

·       Statut društva;

·       Saglasnost za pristup podacima Regulatornog kreditnog registra Centralne banke Crne Gore (RKR);

·       Važeći obrazac ovjerenih potpisa lica ovlašćenih za zastupanje (OP) i važeći karton deponovanih potpisa;

·       Izjava o povezanim licima novoosnovanog pravnog lica[2];

  • Profakture koje glase na novoosnovano pravno lice.

 

Sva dokumentacija se po pravilu dostavlja na crnogorskom jeziku.

Stručna služba IRF CG A.D. zadržava pravo da zahtijeva dodatnu dokumentaciju.

10.  Ostale odredbe

 

Dodatna pravila koja se primjenjuju na ovaj Program kreditiranja, a koja nisu pomenuta u ovom dokumentu, definisana su posebnim aktima koje donose nadležni organi IRF CG A.D.

11.  Period trajanja kreditne linije

 

Kreditna linija traje do 31.12.2020.godine, odnosno do njene promjene ili ukidanja.

 

Predsjednik Odbora direktora

 

                dr Zoran Vukčević



[1] Pored redovne stimulacije u kamatnoj stopi od 0,5% na sredstva koja se povlače od EIB-a, dodatno je moguće ostvariti stimulaciju u kamatnoj stopi od 0,2% ukoliko se zadovolje uslovi Eyet inicijative koja se odnosi na zapošljavanje mladih osoba do iskorišćenja sredstava predviđenih ugovorom sa EIB-om.

 

[2] Član.3, tačka 8 Zakona o  bankama – (“Sl. list Crne Gore”, br.17/08 od 11.03.2008, 44/10 od 30.07.2010, 40/11 od 08.08.2011)

KREDITIRANJE