PROGRAM PODRŠKE RAZVOJU PREDUZETNIŠTVA

   

     1. Cilj programa

 

Osnovi cilj programa je podrška razvoju preduzetništva.

 

Posebni ciljevi su:

  • otvaranje novih radnih mjesta kroz podsticanje preduzetništva i započinjanja sopstvenog biznisa;
  • animiranje ciljnih grupa – mladih ljudi, žena, studenata, lica sa invaliditetom, itd. da sudbinu »uzmu u svoje ruke« i posvete se biznisu;
  • stimulisanje inovativnosti i kreativnosti mladih;
  • podsticanje daljeg rasta postojećih MSP. 

Investiciono - razvojni fond Crne Gore A.D. u saradnji sa Ministarstvom ekonomije-Direktoratom za investicije, razvoj malih i srednjih preduzeća i upravljanje EU fondovima i Zavodom za zapošljavanje Crne Gore, realizuje nefinansijsku i finansijsku podršku radi poboljšanja uslova za razvoj  preduzetništva u Crnoj Gori. 

Cilj ove Kreditne linije je pružanje podrške svim zainteresovanim licima koja planiraju da registruju sopstveni biznis. Na ovaj način će im se pružiti šansa da finansiraju mali biznis i isti učine dostupnim tržištu.

2.     Namjena kredita

 

Kredit je namijenjen različitim ciljnim grupama: mladim ljudima (postojećim i budućim preduzetnicima i preduzetnicama) koji žele da razviju preduzetničke ideje, ženama koje žele da obezbijede egzistenciju i samostalnost osnivanjem sopstvenog biznisa, studentima koji su sposobni da otpočnu svoj biznis i prije završetka školovanja, fakultetski obrazovanim licima, kao i licima sa srednjom stručnom spremom, koja se nalaze na Zavodu za zapošljavanje, licima sa invaliditetom i sl. 

Krediti su namijenjeni za ulaganja u osnovna i obrtna sredstva bez ograničenja. 

IRF CG A.D. može finansirati do 75,00 % vrijednosti ukupne investicije. 

Podnosioci zahtjeva za kredit mogu sopstveno učešće u iznosu do 25,00 % vrijednosti ukupne investicije obezbijediti u roku od godinu dana od dana zaključenja ugovora o kreditu.

 

Finansijska podrška se neće odobravati u sljedeće svrhe:

  • Dijelovi investicije koji služe za lične potrebe;
  • Ugostiteljski objekti koji isključivo pružaju usluge točenja pića;
  • Djelatnosti izdavanja novina i drugih povremenih izdanja, djelatnosti proizvodnje i emitovanja radijskog i televizijskog programa, djelatnosti novinskih agencija, kao i uslužnih djelatnosti agencija za marketing i odnosa s javnošću;
  • Kupovina udjela u drugim društvima, akcijama i ostalih vrijednosnih papira;
  • Benzinske pumpe;
  • Izgradnja stambenih i poslovnih prostora radi prodaje;
  • Proizvodnja i prodaja vojne opreme ili usluga;
  • Prodajni auto saloni;
  • Završene investicije u cilju refinansiranja kreditnih obaveza;
  • Bankarstvo i osiguranje;
  • Trgovina valutama i hartijama od vrijednosti,
  • Učešće u projektima u kojima se krše međunarodno priznata prava radnika, uključujući bezbjednost na radu, pravila i procedure u Crnoj Gori;
  • Bilo koja aktivnost koja se smatra nezakonitom ili štetnom po okolinu i opasnom za ljudsko zdravlje: igre na sreću, duvan, alkoholna pića (izuzev proizvodnje vina, zanatskih (kraft) piva i voćnih rakija);
  • Nemoralne i nelegalne aktivnosti.

3.     Korisnici kredita

 

Korisnici kredita mogu biti privredna društva i preduzetnici u svim oblicima organizovanja koje predviđa Zakon o privrednim društvima, kao i lica koja djelatnost obavljaju na način definisan pravilima djelatnosti kojima se bave (zanatlije, poljoprivredni proizvođači, PZU i sl.), a koja posluju kraće od 12 mjeseci od dana podnošenja zahtjeva za kreditiranje. 

Ukoliko podnosilac zahtjeva nema registrovanu djelatnost, u slučaju odobrenja kredita od strane IRF CG A.D., mora svoju djelatnost registrovati u neki od oblika organizovanja koji predviđa Zakon o privrednim društvima, ili na način definisan pravilima djelatnosti kojima se bave (zanatlije, poljoprivredni proizvođači, PZU i sl.). 

Krajnji korisnici ovih kreditnih aranžmana mogu biti samo podnosioci zahtjeva koji su uspješno završili obuku kod Ministarstva ekonomije-Direktorata za investicije, razvoj malih i srednjih preduzeća i upravljanje EU fondovima, Zavoda za zapošljavanje Crne Gore, kao i kod ministarstava ili opština. 

Ukoliko je podnosilac zahtjeva privredno društvo, samo privredno društvo i osnivači društva ne mogu imati više od 20,00% učešća u vlasništvu drugog društva, dok u slučaju preduzetnika, isti ne smije participirati u vlasništvu drugog privrednog subjekta sa više od 20,00%.

Korisnici kredita ne mogu biti privredna društva koja u vlasničkoj strukturi imaju udjele pravnih lica preko 20,00%.

Ukoliko podnosilac zahtjeva nema registrovanu djelatnost, ne može imati više od 20,00% učešća u vlasništvu drugog privrednog društva.

Zahtjev za kredit je moguće razmotriti i prije nego što podnosilac registruje privredno društvo, tako da odluka o kreditu bude uslovna, tj. odrediće se rok u kojem podnosilac zahtjeva mora registrovati privredno društvo.

 

Pravo na kredit ne postoji, već IRF CG A.D. na osnovu svakog pojedinačnog zahtjeva donosi posebnu odluku.

4.     Način kreditiranja

 

IRF CG A.D. realizuje ovaj Program direktnim kreditiranjem korisnika kredita. 

Investiciono - razvojni fond Crne Gore A.D. ovaj program realizuje u saradnji sa Ministarstvom ekonomije-Direktoratom za investicije, razvoj malih i srednjih preduzeća i upravljanje EU fondovima i/ili sa Zavodom za zapošljavanje Crne Gore, kao i u saradnji sa ministarstvima i opštinama na sljedeći način:

 

Direkcija za razvoj malih i srednjih preduzeća i/ili Zavod za zapošljavanje Crne Gore:

 

·       Pripremiće i realizovati posebne cikluse preduzetničkog obrazovanja za svaku ciljnu grupu;

·       Objaviti javni poziv za kandidate koji će pohađati cikluse edukacije i uraditi selekciju na osnovu kriterijuma koje će unaprijed definisati;

·       U toku ciklusa preduzetničkog obrazovanja pripemiće se biznis plan i ostala potrebna dokumenta na osnovu kojih će se moći konkurisati kod IRF CG A.D. za dobijanje kredita;

·       Pratiće realizaciju biznis planova koji budu kreditno podržani.

 

Investiciono-razvojni fond Crne Gore A.D.:

·       Obezbijediće kreditna sredstva;

·       Donosiće konačne odluke o kreditima.

 

Potencijalni korisnici kredita će potrebnu dokumentaciju prikupljati uz podršku Ministarstva ekonomije-Direktorata za investicije, razvoj malih i srednjih preduzeća i upravljanje EU fondovima i/ili Zavoda za zapošljavanje Crne Gore. 

Nakon raspisivanja Programa podrške, Ministarstvo ekonomije-Direktorat za investicije, razvoj malih i srednjih preduzeća i upravljanje EU fondovima i/ili Zavod za zapošljavanje Crne Gore, obezbijediće da se detaljno informišu svi zainteresovani o mogućnostima i koracima za dobijanje nefinansijske i finansijske podrške.

 

Zahtjevi za odobrenjem kredita koji nisu dokumentovani obaveznom propisanom dokumentacijom neće se razmatrati.

5.     Kreditni uslovi

 

Krediti koji se odobravaju po ovoj kreditnoj liniji biće finansirani iz sopstvenog kreditnog potencijala.

 Direktno kreditiranje:

·       Maksimalni iznos do 50.000,00 € ;

·       Kamatna stopa iznosi 2,50% na godišnjem nivou uz proporcionalni način obračuna kamate;

·       Rok otplate do 12 godina (uključujući grejs period);

·       Grejs period do 4 godine.

 

Posebni uslovi kreditiranja:

 

• Za subjekte koji projekte realizuju u opštinama sjevernog regiona i u opštinama koje su ispod prosječne vrijednosti indeksa razvijenosti u Crnoj Gori kamatna stopa iznosi 2,00 % na godišnjem nivou uz proporcionalan način obračuna kamate. 

Ukoliko je direktan kreditni aranžman u cjelosti pokriven bankarskom garancijom, novčanim kolateralom ili garancijom države (opštine), takav kreditni aranžman ili adekvatan dio kreditnog aranžmana se neće posmatrati kao izloženost krajnjeg korisnika.

 

 

6.     Naknade

 

Visina naknade je 0,30 % na odobreni iznos kredita.

7.     Korišćenje kredita

 

Rok korišćenja kredita je do 12 mjeseci.

Krajnji period korišćenja određivaće se za svaki kreditni aranžman pojedinačno u zavisnosti od realnih potreba i dinamike ulaganja sredstava.

Korisnici kredita dužni su kredit koristiti namjenski u skladu sa ovim programom i ugovorom koji se potpiše između IRF CG A.D. i korisnika.

IRF CG A.D. će sprovoditi kontrolu namjenskog korišćenja kredita.

IRF CG A.D. realizuje odobrene direktne kredite čija je namjena investiranje u osnovna sredstva (i sitan inventar) i obrtna sredstva, prenosom sredstava na:

·       račun dobavljača, odnosno izvršioca usluga/radova ili

·       račun Korisnika kredita po tranšama, fazno.

 

Prenos sredstava direktno na račun Korisnika kredita po tranšama - fazno, podrazumijeva da se naredni prenos sredstava po pravilu neće vršiti prije nego što Korisnik kredita opravda namjensko trošenje prethodno realizovanih sredstava po odobrenom kreditu.

Izuzetno, u slučaju refundacije plaćenih ulaganja, prenos sredstava na račun korisnika kredita se može izvršiti jednokratno, shodno važećem pravilniku IRF CG A.D.

8.     Instrumenti obezbjeđenja

 

IRF CG A.D. će kao instrumente obezbijeđenja kredita prihvatati mjenice,hipotekena nepokretnostima (procijenjena vrijednost nepokretnosti mora biti najmanje vrijedna koliko i iznos traženog kredita), bankarske garancije, garancije jedinica lokalne samouprave, garancije Vlade Crne Gore, jemstva bonitetnih pravnih lica, zaloge potraživanja, administrativne zabrane na primanja minimum jednog bonitetnog žiranta (u zavisnosti od iznosa kredita i primanja žiranta) i druge uobičajene instrumente obezbjeđenja u bankarskom poslovanju u skladu sa aktima IRF CG A.D  i odlukama nadležnih organa IRF CG A.D.

 

Kao alternativno obezbjeđenja IRF CG A.D. će prihvatiti administrativne zabrane na primanja, minimum jednog bonitetnog žiranta (u zavisnosti od iznosa kredita i primanja žiranta).

 

Sve troškove u vezi pribavljanja instrumenata obezbjeđenja i sprovođenje poslova oko osiguranja, brisanja i povraćaja realizovanih instrumenta snosi korisnik kredita.

 

 

 

 

9.     Potrebna dokumentacija

 

9.1 Potrebna dokumentacija za podnosioce zahtjeva sa registrovanom djelatnošću

  • Zahtjev za kredit;
  • Potvrda o uspješno završenoj obuci kod Direktorata za investicije, razvoj malih i srednjih preduzeća i upravljanje EU fondovima i/ili kod Zavoda za zapošljavanje Crne Gore;
  • Investicioni program u skladu sa metodologijom IRF CG A.D., odnosno investicioni program prihvatljive sadržine;
  • Izvod iz Centralnog registra privrednih subjekata ne stariji od 30 dana;
  • Rješenje o registraciji za PDV, ako je krajnji korisnik obveznik PDV-a;
  • Važeći statut društva;

·       Saglasnost za pristup podacima Regulatornog kreditnog registra Centralne banke Crne Gore (RKR)  uključujući osnivače i povezana lica;

  • Važeći obrazac ovjerenih potpisa lica ovlašćenih za zastupanje (OP) i važeći karton deponovanih potpisa;

·       Potvrda Poreske uprave o urednom izmirivanju poreza i doprinosa ne starija od 30 dana;

  • Komplet obrazaca za godišnje račune (Bilans stanja, Bilans uspjeha, Bruto bilans (Zaključni list), Analitika kupaca i dobavljača), kao i presjek gore navedenih izvještaja za tekuću godinu, izuzev kod klijenata koji nisu u obavezi da sastavljaju finansijske izvještaje;

·       Odgovarajući obrazac za posljednji mjesec uplate poreza i doprinosa za zaposlene ovjeren od Poreske uprave, kao dokaz broja zaposlenih;

  • Prijedlog instrumenata obezbjeđenja;
  • Profakture (kopija ili original) za nabavku opreme, sitnog inventara i obrtnih sredstava, predračune za izvođenje građevinskih radova, predugovore o kupoprodaji nekretnina (IRF CG A.D. neće prihvatati ponude/predugovore koji su izdati od fizičkih lica osim kod kupoprodaje nekretnina, ponude/predugovore od povezanih lica kao ni interne fakture).Predmetna dokumentacija ne može biti starija od 3 mjeseca od datuma predaje zahtjeva za kredit.

 

Za izgradnju/dogradnju/rekonstrukciju poslovnog objekta:

·       List nepokretnosti nekretnine gdje se realizuje predmetna investicija ne stariji od 30 dana;

·       Građevinska dozvola (ekvivalent  shodno zakonu) koja glasi na podnosioca zahtjeva;

·       Predmjer, predračun i ponude za izvođenje radova.

 

Za kupovinu poslovnog prostora:

  • List nepokretnosti u kojem je upisana nekretnina koja je predmet kupoprodaje ne stariji od 30 dana;
  • Predugovor/ugovor o kupoprodaji nekretnine (ovjeren od strane notara).

 

  

 

9.2 Potrebna dokumentacija za podnosioce zahtjeva koji nemaju registrovanu djelatnost

Za donošenje preliminarne odluke:

  • Zahtjev za kredit;
  • Investicioni program u skladu sa metodologijom IRF CG A.D.;
  • Potvrda o uspješno završenoj obuci kod Direktorata za investicije, razvoj malih i srednjih preduzeća i upravljanje EU fondovima i/ili kod Zavoda za zapošljavanje Crne Gore;
  • Potvrda Zavoda za zapošljavanje Crne Gore da se podnosilac zahtjeva nalazi na evidenciji nezaposlenih lica Zavoda;

·       Saglasnost za pristup podacima Regulatornog kreditnog registra Centralne banke Crne Gore (RKR);

  • Kopija lične karte podnosioca zahtjeva;
  • Predlog instrumenata obezbjeđenja;
  • Profakture (kopija ili original) za nabavku opreme, sitnog inventara i obrtnih sredstava, predračune za izvođenje građevinskih radova, predugovore o kupoprodaji nekretnina (IRF CG A.D. neće prihvatati ponude/predugovore koje su izdate od fizičkih lica osim kod kupoprodaje i zakupa nekretnina, ponude/predugovore od povezanih lica kao ni interne fakture).
  • Izjava o kućnoj zajednici.

 

Za izgradnju/dogradnju/rekonstrukciju poslovnog objekta:

  • List nepokretnosti nekretnine gdje se realizuje predmetna investicija ne stariji od 30 dana;
  • Građevinska dozvola (ekvivalent  shodno zakonu);
  • Predmjer, predračun i ponude za izvođenje radova.

 

Za kupovinu poslovnog prostora:

  • List nepokretnosti u kojem je upisana nekretnina koja je predmet kupoprodaje ne stariji od 30 dana;
  • Predugovor/ugovor o kupoprodaji nekretnine (ovjeren od strane notara).

 

Za donošenje konačne odluke:

  • Rješenje o upisu krajnjeg korisnika u Centralni registar privrednih subjekata, odnosno u drugi registar nadležnog  organa ili izvod iz Centralnog registra privrednih subjekata ne stariji od 30 dana;
  • Rješenje o registraciji za PDV, ako je krajnji korisnik obveznik PDV-a;
  • Važeći statut društva;
  • Saglasnost za pristup podacima Regulatornog kreditnog registra Centralne banke Crne Gore (RKR)
  • Važeći obrazac ovjerenih potpisa lica ovlašćenih za zastupanje (OP) i važeći karton deponovanih potpisa;
  • Izjava o povezanim licima novosnovanog pravnog lica;[1];
  • Profakture (kopija ili original) za nabavku opreme, sitnog inventara i obrtnih sredstava, predračune za izvođenje građevinskih radova, predugovore o kupoprodaji nekretnina (IRF CG A.D. neće prihvatati ponude/predugovore koje su izdate od fizičkih lica osim kod kupoprodaje i zakupa nekretnina, ponude/predugovore od povezanih lica kao ni interne fakture). Profakture treba da glase na novoosnovano pravno lice/ lice registrovano u skladu sa pravilima djelatnosti kojom se bavi, i iste ne mogu biti starije više od 3 mjeseca od datuma registracije.

 

Sva dokumentacija se po pravilu dostavlja na crnogorskom jeziku.

 

Stručna služba IRF CG A.D. zadržava pravo da zahtijeva dodatnu dokumentaciju.

 

10.  Ostale odredbe

 

Dodatna pravila koja se primjenjuju na ovaj Program kreditiranja, a koja nisu pomenuta u ovom dokumentu, definisana su posebnim aktima koje donose nadležni organi IRF CG A.D.

 

11.  Period trajanja kreditne linije

 

Kreditna linija traje do 31.12.2020.godine, odnosno do njene promjene ili ukidanja.

 

 

Predsjednik Odbora direktora

 

          dr Zoran Vukčević

 



[1] Član.3, tačka 8 Zakona o  bankama – (“Sl. list Crne Gore”, br.17/08 od 11.03.2008, 44/10 od 30.07.2010, 40/11 od 08.08.2011)

KREDITIRANJE