PROGRAM PODSTICAJA KONKURENTNOSTI CRNOGORSKIH PROIZVODA/USLUGA NA DRUGIM TRŽIŠTIMA

1. Cilj programa

Polazeći od toga da je za ukupni ekonomski razvoj od posebnog značaja spoljna trgovina i prodaja domaćih proizvoda/usluga u inostranstvu, kroz ovaj Program upravo se žele podržati projekti koji su spoljnotrgovinski orijentisani.

Krediti su namijenjeni isključivo pripremi robnog izvoza i naplati istog, dok je izvoz usluga isključen, izuzimajući izvoz građevinskih, transportnih, softverskih i konsultantskih usluga, te ako je izvoz usluga neposredno vezan za izvoz roba (montaža i sl.).

2. Namjena kredita

Krediti su namijenjeni za podršku proizvodima i uslugama koji su orijentisani ka izvozu. isto tako biće omogućena kreditna podrška za pripremu proizvodnje ili usluga koje su namijenjene prodaji na inostranim tržištima.
Kreditna sredstva izvoznici mogu korisititi za finansiranje potreba za obrtnim sredstvima, kupovinu robe (sirovina, oprema itd), radova i usluga potrebnih za obavljanje izvoznih poslova.

Finansijska podrška se neće odobravati u sljedeće svrhe:

  • Izvoz sirovina;
  • Posredovanje u trgovini s inostranstvom (reeksport);
  • Proizvodnja i prodaja vojne opreme;
  • Učešće u projektima kojima se krše međunarodno priznata prava radnika, uključujući bezbijednost na radu, pravila i procedure u Crnoj Gori;
  • Bilo koja aktivnost koja se smatra nezakonitom ili štetnom po okolinu i opasnom za ljudsko zdravlje: igre na sreću, duvan, alkoholna pića (izuzev proizvodnje vina i voćnih rakija).

3. Korisnici kredita

Korisnici kredita mogu biti privredna društva i preduzetnici i svi oblici organizovanja koje predviđa Zakon o privrednim društvima.

Krajnji korisnici ovih kreditnih aranžmana mogu biti subjekti koji od Poreske uprave obezbijede potvrdu da uredno izmiruju svoje poreske obaveze.

Pravo na kredit ne postoji, već IRF CG A.D. na osnovu svakog pojedinačnog zahtjeva donosi posebnu odluku.

4. Način kreditiranja

IRF CG A.D. realizuje ovaj Program:

  • Direktnim kreditiranjem korisnika kredita;
  • Kreditiranjem krajnjih korisnika kredita preko poslovnih banaka sa kojima je IRF CG A.D. uspostavio poslovnu saradnju.

Zahtjevi za odobrenje kredita koji nisu dokumentovani obaveznom propisanom dokumentacijom neće se razmatrati.

Na osnovu ugovora o kreditu između poslovne banke i IRF CG A.D., poslovna banka će zaključiti ugovor sa krajnjim korisnikom kredita.

5. Kreditni uslovi

Krediti koji se odobravaju po ovoj kreditnoj liniji, a finansiraju se iz sredstava Evropske Investicione Banke (EIB-a), odobravaće se po kamatnoj stopi za 0,50% nižoj u odnosu na kamatu definisanu u daljem tekstu.

A) Direktno kreditiranje:

  • Maksimalni iznos do 2.000.000,00 € (kredit može iznositi najviše 100% vrijednosti izvoznih ugovora);
  • Minimalni iznos 10.000,00 €;
  • Kamatna stopa iznosi 3,50% na godišnjem nivou uz proporcionalan način obračuna kamata;
  • Rok otplate do 12 godina (uključujući grejs period). Prilikom utvrđivanja roka otplate vodiće se računa o ugovorenoj dinamici napalate po izvoznim ugovorima
  • Grejs period do 4 godine.

STIMULATIVNE MJERE ZA DIREKTNE KREDITNE ARANŽMANE:
Za subjekte koji su registrovani u opštinama sjevernog regiona i u opštinama koje su ispod prosjeka razvijenosti na nivou Crne Gore ili subjekte koji realizacijom projekta zaposle 5 ili više novih lica odobravaće se posebne stimulacije u vidu smanjenja kamatne stope za 0,50%.
Za privredne subjekte koji redovno izmiruju poreske obaveze, tj. nalaze se na „bijeloj listi“ nadležnog državnog organa, odobravaće se posebna stimulacija u vidu smanjenja kamatne stope za 0,50% (potrebno je obezbijediti potvrdu nadležnog državnog organa ili službeni dokument državnog organa koji će biti dostavljen IRF CG A.D.).
Ukoliko krajnji korisnik ne ostvari stimulaciju po osnovu bijele poreske liste, može ostvariti stimulaciju u vidu niže kamatne stope do 0,50% u zavisnosti od kreditnog rejtinga koji se određuje shodno internim aktima IRF-a.

Postojeći direktni korisnici kredita IRF CG A.D. mogu ponovo aplicirati za dodatna sredstva, s tim što će se voditi računa da ukupna izloženost IRF CG A.D. po direktnim kreditnim aranžmanima prema jednom klijentu bude u skladu sa njegovim bilansnim pokazateljima.
Maksimalna izloženost prema jednom klijentu uključujući i sva povezana lica biće definisana internim aktima Investiciono-razvojnog fonda.
Ukoliko je direktan kreditni aranžman u cjelosti pokriven bankarskom garancijom, novčanim kolateralom ili garancijom države, takav kreditni aranžman ili adekvatan dio kreditnog aranžmana se neće posmatrati kao izloženost krajnjeg korisnika.

B) Kreditiranje preko poslovnih banaka:

  • Maksimalni iznos do 5.000.000,00 €;
  • Minimalni iznos 10.000,00 €;
  • Kamatna stopa iznosi 5.00% na godišnjem nivou (od kojih banci pripadaju 3.00%);
  • Rok otplate do 12 godina (uključujući grejs period);
  • Grejs period do 4 godine.

NAPOMENA: Poslovna banka ima pravo, shodno sopstvenoj poslovnoj politici, kreditirati klijenta u procentu koji smatra adekvatnim iz sopstvenog potencijala po uslovima koje sama definiše.
Poslovna banka posredstvom koje se realizuje kreditni aranžman je obavezna da od krajnjeg korisnika kredita obezbijedi ispunjenje svih obaveza koje su utvrđene zakonskim propisima vezano za realizaciju investicije - projekta koji se podržava kreditnim sredstvima IRF CG A.D.

Za privredne subjekte koji redovno izmiruju poreske obaveze, tj. nalaze se na „bijeloj listi“ nadležnog državnog organa, odobravaće se posebna stimulacija u vidu smanjenja kamatne stope za 0,50% (potrebno je obezbijediti potvrdu nadležnog državnog organa ili službeni dokument državnog organa koji će biti dostavljen IRF CG A.D.). Ova stimulativna mjera važi i za kreditne plasmane direktno i preko banaka.“

Kamatna stopa može biti i fleksibilna, i utvrđivaće se na osnovu rejtinga preduzeća po metodologiji koju utvrde organi Investiciono-razvojnog fonda.

6. Naknade

Visina naknade za direktne aranžmane:

  • 0,4% na odobreni iznos za subjekte koji projekte realizuju u opštinama sjevernog regiona i u opštinama koje su ispod prosjeka razvijenosti na nivou Crne Gore;
  • 0,6% na odobreni iznos za projekte koji se realizuju u ostalim opštinama.

Naknade za kredite koji se realizuju preko banke IRF CG A.D. neće zaračunavati, a krajnji korisnik će sa bankom ugovoriti iznos naknade.

7. Korišćenje kredita

Rok korišćenja kredita je do 24 mjeseca.

Krajnji period korišćenja određivaće se za svaki kreditni aranžman pojedinačno u zavisnosti od realnih potreba i dinamike ulaganja sredstava.

Korisnici kredita dužni su kredit koristiti namjenski u skladu sa ovim programom i ugovorom koji se potpiše između IRF CG A.D. i korisnika.

IRF CG A.D. će sprovoditi kontrolu namjenskog korišćenja kredita.

IRF realizuje odobrene direktne kredite čija je namjena investiranje u osnovna sredstva (i sitan inventar), prenosom sredstava na:

  • Račun dobavljača, odnosno izvršioca usluga/radova ili
  • Račun Korisnika kredita jednokratno ili po tranšama - fazno .

Prenos sredstava direktno na račun Korisnika po tranšama - fazno, podrazumijeva da se naredni prenos sredstava po pravilu neće vršiti prije nego što Korisnik kredita ne opravda namjensko trošenje prethodno realizovanih sredstava po odobrenom kreditu (sredstva po već prenešenim tranšama).

Prenos sredstava za kreditne aranžmane posredstvom i uz garanciju poslovnih banaka po pravilu će se vršiti jednokratno.

U slučaju kreditiranja krajnjih korisnika putem poslovnih banaka, poslovne banke su dužne obezbijediti i čuvati dokumentaciju i voditi evidencije koje omogućuju brzu i efikasnu kontrolu namjenskog korištenja kredita, kao i definisanje ostalih uslova korišćenja kredita u skladu sa zakonskim uslovima. IRF CG A.D. zadržava mogućnost da namjensku kontrolu vrši u direktnom kontaktu sa krajnjim korisnikom kredita.

8. Instrumenti obezbjeđenja

Kao instrumente obezbjeđenja kredita IRF CG A.D. će prihvatati mjenice, hipoteke na nepokretnostima, bankarske garancije, garancije jedinica lokalne samouprave, garancije Vlade Crne Gore, premije, subvencije, grantovi i direktna plaćanja koja obezbjeđuje Ministarstvo poljoprivrede i ruralnog razvoja i druge uobičajene instrumente obezbjeđenja u bankarskom poslovanju u skladu sa važećom politikom kolaterala i odlukama nadležnih organa IRF CG A.D.

Sve troškove u vezi pribavljanja instrumenata obezbjeđenja i sprovođenje poslova oko osiguranja, brisanja i povraćaja realizovanih instrumenata snosi korisnik kredita.

Kod kredita posredstvom i uz garanciju poslovnih banaka, za obezbjeđenje će se uzimati mjenice i mjenična ovlašćenja banaka, a banka zadržava pravo da ugovori instrumente obezbjeđenja sa krajnjim korisnikom.

9. Potrebna dokumentacija

Potrebna dokumentacija za realizaciju projekta kroz direktan kreditni aranžman:

  • Zahtjev za kredit;
  • Investicioni program u skladu sa metodologijom IRF CG A.D. odnosno investicioni program prihvatljive sadržine;
  • Rješenje o upisu krajnjeg korisnika u sudski registar, odnosno registar nadležnog opštinskog organa;
  • Rješenje o registraciji za PDV ako je krajnji korisnik obveznik PDV-a;
  • Statut društva;
  • Saglasnost za pristup podacima Regulatornog kreditnog registra Centralne banke (RKR) Crne Gore uključujuci osnivače i povezana lica ;
  • Obrazac ovjerenih potpisa lica ovlašćenih za zastupanje (OP) i karton deponovanih potpisa;
  • Potvrda Poreske uprave o urednom izmirivanju poreza i doprinosa ne starija od 30 dana;
  • Potvrda o upisu u carinski registar;
  • Fakture/profakture/Ugovori sa ino kupcem/dobavljačem;
  • Komplet obrazaca za godišnje račune (Bilans stanja, Bilans uspjeha, Bruto bilans (Zaključni list), Analitika kupaca i dobavljača) – za posljednje dvije godine, kao i presjek gore navedenih izvještaja za tekuću godinu, izuzev kod klijenata koji nisu u obavezi da sastavljaju finansijske izvještaje;
  • Izvještaj revizora za korisnike kredita koji su obveznici revizije po zakonu;
  • Odgovarajući obrazac za posljednji mjesec uplate poreza i doprinosa za zaposlene ovjeren od Poreske uprave, kao dokaz broja zaposlenih;
  • Prijedlog instrumenata obezbjeđenja;
  • Profakture (kopija ili original) za nabavku opreme i sitnog inventara, predračune za izvođenje građevinskih radova, predugovore/ugovore o kupoprodaji nekretnina (IRF CG A.D. neće prihvatati ponude/predugovore koji su izdati od fizičkih lica, osim kod kupoprodaje nekretnina, ponude/predugovore od povezanih lica kao ni interne fakture). Predmetna dokumentacija ne može biti starija od 3 mjeseca od datuma predaje zahtjeva za kredit.

Za izgradnju/dogradnju/rekonstrukciju poslovnog objekta:

  • Liste nepokretnosti nekretnine gdje se realizuje predmetna investicija ne stariji od 30 dana;
  • Građevinska dozvola ili urbanističko-tehnički uslovi uz uslov da je podnijet zahtjev za građevinsku dozvolu koja mora biti dostavljena prije potpisivanja ugovora;
  • Predmjer, predračun i ponude za izvođenje radova.

Za kupovinu poslovnog prostora:

  • Liste nepokretnosti u kojem je upisana nekretnina koja je predmet kupoprodaje ne stariji od 30 dana;
  • Predugovor/ugovor o kupoprodaji nekretnine (ovjeren od strane nadležnog suda-notara);

Sva dokumentacija se po pravilu dostavlja na crnogorskom jeziku.
Stručna služba IRF CG A.D. zadržava pravo da zahtijeva dodatnu dokumentaciju.

Potrebna dokumentacija za realizaciju projekta posredstvom i uz garancije poslovnih banaka:

  • Investicioni program u skladu sa propisima banke;
  • Odluka nadležnog organa banke;
  • Rješenje o upisu krajnjeg korisnika u sudski registar, odnosno registar nadležnog opštinskog organa;
  • Rješenje o registraciji za PDV ako je krajnji korisnik obveznik PDV-a;
  • Potvrda Poreske uprave o urednom izmirivanju poreza i doprinosa ne starija od 30 dana;
  • Potvrda o upisu u carinski registar;
  • Bilans stanja, Bilans uspjeha, za posljednje dvije godine;
  • Odgovarajući obrazac za posljednji mjesec uplate poreza i doprinosa za zaposlene ovjeren od Poreske uprave, kao dokaz broja zaposlenih;
  • Profakture (kopija ili original) za nabavku opreme i sitnog inventara, predračune za izvođenje građevinskih radova, predugovore o kupoprodaji nekretnina (IRF CG A.D. neće prihvatati ponude/predugovore koji su izdati od fizičkih lica, osim kod kupoprodaje nekretnina, ponude/predugovore od povezanih lica kao ni interne fakture). Predmetna dokumentacija ne može biti starija od 3 mjeseca od datuma predaje zahtjeva za kredit;
  • Izjava o povezanim licima;

Sva dokumentacija se po pravilu dostavlja na crnogorskom jeziku.

Stručna služba IRF CG A.D. zadržava pravo da zahtijeva dodatnu dokumentaciju.

10. Ostale odredbe

Dodatna pravila koja se primjenjuju na ovaj Program kreditiranja, a koja nisu pomenuta u ovom dokumentu, definisana su posebnim aktima koje donose nadležni organi IRF CG A.D.

11. Period trajanja kreditne linije

Kreditna linija traje do 31.12.2017.godine, odnosno do njene promjene ili ukidanja.

Predsjednik Odbora direktora IRF CG A.D.
dr Zoran Vukčević

KREDITIRANJE