PROGRAM KRATKOROČNOG KREDITIRANJA

1. Cilj programa

Imajući u vidu potrebu crnogorske privrede za kratkoročnim sredstvima IRF CG A.D. će i u 2017.godini omogućiti dostupnost finansiranja sa kratkoročnim kreditnom linijama za finansiranje kratkoročnih potreba klijenata. Izražena investiciona aktivnost privrednih subjekata u prethodnom periodu, često je bila uzrokom ročne neusklađenosti sredstava i izvora sredstava. Pored faktoringa kao kratkoročnog finansijskog instrumenta koji se bazira na otkupu potraživanja ili obaveza, ponudiće se i klasične kratkoročne kreditne linije. Ova sredstva su prije svega namijenjene za prevazilaženje zastoja u kratkoročnim poslovnim aktivnostima. Realizacijom ove kreditne linije pokušaće se smanjiti uticaj na poslovanje prethodno pomenutih problema.

2. Namjena kredita


Kratkoročnim kreditnim linijama za finansiranje kratkoročnih potreba klijenata koje nastaju u redovnim poslovnim aktivnostima krajnjeg korisnika kredita, a odnose se na potreba za finansiranje tekuće likvidnosti, obrtnih sredstava, sirovinama, materijalom, finasiranje zaliha robe, ostalih proizvodnih troškova, priprema proizvodnje/proizvoda za izvoz, priprema objekata ili poboljšavanje smještajnih kapaciteta za turističku sezonu, plaćanje dobavljačima i ostale kratkoročne obaveze.

Kratkoročne kreditne linije neformalno možemo razvrstati na:

  • kratkoročne kredite za obrtna sredstva;
  • kratkoročni krediti za sezonsku djelatnost;
  • kratkoročni krediti za finansiranje pripreme izvoza;
  • kratkoročni krediti za ugovorene tenderske prodaje;
  • kratkoročni okvirni i depozitni kredit.

Saglasno gore navedenom, sredstva kratkoročnog kredita mogu se koristiti:

  • za nabavku sirovina, repromaterijala, poluproizvoda, sitnog inventara;
  • za režijske troškove, finasiranje marketinških troškova;
  • brendiranje proizvoda, informatičke prezentacije, izrade web sajtova;
  • nabavke za potrebe pripreme turističke sezone;

Takodje, krediti za izvozne poslove i pripremu izvoza je namijenjen za stimulaciju izvoza i omogućavanje uravnoteženog novčanog toka izvoznicima. Krediti se odbobravaju vezujući se za prethodni izvoz, ugovor o izvozu, obim prometa, postojanje sredstava obezbjedjenja, otvorenog Loro akreditiva i sl. Budući da se kredit odobrava za konkretnu namjenu , korisnik kredita je dužan da IRF CG A.D. dostavi dokaz o namjenskom korišćenju sredstava u toku korišćenja kredita.

Krediti namijenjeni preduzetnicima i preduzećima u sektoru turizma, sredstva mogu iskoristiti za uredjenje, adaptaciju, opremanje prostora za pružanje turističkih usluga, odnosno pripremu motela i hotela.

Sredstva kredita ne mogu se koristiti za:

  • za otplatu postojećih kreditnih zaduženja;
  • čiste finansijske aktivnosti (npr. kupovina HOV);
  • davanje zajmova kupcima ili drugim pravnim i fizičkim licima;
  • nabavku osnovnih sredstava.

Finansijska podrška se neće odobravati u sljedeće svrhe:

  • Proizvodnja i prodaja vojne opreme ili usluga;
  • Učešće u projektima u kojima se krše međunarodno priznata prava radnika, uključujući bezbjednost na radu, pravila i procedure u Crnoj Gori;
  • Bilo koja aktivnost koja se smatra nezakonitom ili štetnom po okolinu i opasnom za ljudsko zdravlje: igre na sreću, duvan;
  • Bankarstvo i osiguranje;
  • Trgovina valutama i hartijama od vrijednosti;
  • Nemoralne i nelegalne aktivnosti.

3. Korisnici kredita

Korisnici kredita mogu biti privredna društva i preduzetnici i svi oblici i organizovanja koje predviđa Zakon o privrednim društvima, kao i lica koja djelatnost obavljaju na način definisan pravilima djelatnosti kojima se bave (zanatlije, poljoprivredni proizvođači, PZU i sl.).

Ovom kreditnom linijom IRF CG A.D. će kreditirati projekte krajnjih korisnika koji ostvaruju prihode u sljedećim djelatnostima:

  • Proizvodnja;
  • Drvoprerada;
  • Poljoprivreda i proizvodnja hrane;
  • Turizam i ugostiteljstvo;
  • Usluge;
  • Trgovina.

Krajnji korisnici ovih kreditnih aranžmana mogu biti subjekti koji od Poreske uprave obezbijede potvrdu da uredno izmiruju svoje poreske obaveze.

Pravo na kredit ne postoji, već IRF CG A.D. na osnovu svakog pojedinačnog zahtjeva donosi posebnu odluku.

4. Način kreditiranja

IRF CG A.D. realizuje ovaj Program:

  • direktnim kreditiranjem korisnika kredita;

Zahtjevi za odobrenje kredita koji nisu dokumentovani obaveznom propisanom dokumentacijom neće se razmatrati.

5. Kreditni uslovi

Direktno kreditiranje:

  • Maksimalni iznos do 1.000.000,00 €,(za preduzetnike i poljoprivredne proizvođače do 50.000,00 €), osim u slučajevima kada je sredstvo obezbjedjenja bankarska garancija, vrijednost kredita u tom slučaju može iznositi do 2.000.000,00 €;
  • Minimalni iznos 10.000,00 €;
  • Kamatna stopa iznosi 4,00% na godišnjem nivou uz proporcionalan sistem obračuna kamata;
  • Rok otplate do 1 godine (uključujući grejs period);
  • Način otplate mjesečno, kvartalno, uz garanciju poslovne banke jednokratno;
  • Grejs period do 3 mjeseca.

STIMULATIVNE MJERE : Za subjekte koji projekte realizuju u opštinama sjevernog regiona i u opštinama koje su ispod prosjeka razvijenosti na nivou Crne Gore odobravaće se posebne stimulacije u vidu smanjenja kamatne stope za 0,50%. Takođe, stimulacije će se odnositi i na kredite koji se odobre uz garancije neke od poslovnih banaka, na način da će se inicijalna kamatna stopa umanjiti za 1,00%. Prethodno pomenute stimulacije mogu se koristiti samo po jednom osnovu.

Aktivni korisnici ove vrste kredita IRF CG A.D. mogu ponovo aplicirati za dodatna sredstva, s tim što će se voditi računa da ukupna izloženost po osnovu kredita prema jednom klijentu sa povezanim licima bude u skladu sa njegovim bilansnim pokazateljima.

Maksimalna izloženost prema jednom klijentu uključujući i sva povezana lica biće definisana internim aktima Investiciono-razvojnog fonda.

Ukoliko je direktan kreditni aranžman u cjelosti ili djelimično pokriven bankarskom garancijom, novčanim kolateralom ili garancijom države (opštine), takav kreditni aranžman ili srazmjeran dio kreditnog aranžmana se neće posmatrati kao izloženost krajnjeg korisnika.

Za privredne subjekte koji redovno izmiruju poreske obaveze, tj. nalaze se na „bijeloj listi“ nadležnog državnog organa, odobravaće se posebna stimulacija u vidu smanjenja kamatne stope za 0,50% (potrebno je obezbijediti potvrdu nadležnog državnog organa ili službeni dokument državnog organa koji će biti dostavljen IRF CG A.D.).

6. Naknade

Visina naknade za direktne aranžmane:

  • 0,50% na odobreni iznos za subjekte koji projekte realizuju u opštinama sjevernog regiona i u opštinama koje su ispod prosjeka razvijenosti na nivou Crne Gore;
  • 0,70% na odobreni iznos za projekte koji se realizuju u ostalim opštinama.

7. Korišćenje kredita

Rok za preuzimanje-korišćenje kredita je do 2 mjeseca, od dana odobrenja kredita.
Krajnji period korišćenja određivaće se za svaki kreditni aranžman pojedinačno u zavisnosti od realnih potreba i dinamike ulaganja sredstava.
Korisnici kredita dužni su kredit koristiti namjenski u skladu sa ovim programom i ugovorom koji se potpiše između IRF CG A.D. i korisnika.

IRF CG A.D. će sprovoditi kontrolu namjenskog korišćenja kredita.

IRF CG A.D. realizuje odobrene kredite prenosom sredstava na:

  • račun dobavljača, odnosno izvršioca usluga/radovaili
  • račun Korisnika kredita jednokratno ili po tranšama - fazno .

Prenos sredstava direktno na račun Korisnika po tranšama - fazno, podrazumijeva da se naredni prenos sredstava po pravilu neće vršiti prije nego što Korisnik kredita ne opravda namjensko trošenje prethodno realizovanih sredstava po odobrenom kreditu (sredstva po već prenešenim tranšama).

Izuzetno, u slučaju refundacije plaćenih ulaganja, prenos sredstava na račun korisnika kredita se može izvršiti jednokratno, shodno važećem pravilniku IRF CG A.D..

8. Instrumenti obezbjeđenja

Kao instrumente obezbjedjenja kredita IRF CG A.D. će prihvatati mjenice, hipoteke na nepokretnostima, bankarske garancije, garancije jedinica lokalne samouprave, garancije Vlade Crne Gore, premije, subvencije, grantovi i direktna plaćanja koja obezbjeđuje Ministarstvo poljoprivrede i ruralnog razvoja i druge uobičajene instrumente obezbjedjenja u bankarskom poslovanju u skladu sa važećom politikom kolaterala i odlukama nadležnih organa IRF CG A.D.

S ozirom da se radi o kratkoročnom kreditu moguće je prihvatiti i samo mjenicu .

Sve troškove u vezi pribavljanja instrumenata obezbjeđenja i sprovođenja poslova oko osiguranja, brisanja i povraćaja realizovanih instrumenata snosi korisnik kredita.

Kod kredita uz garanciju poslovnih banaka, za obezbjeđenje će se uzimati mjenice i mjenična ovlašćenja banaka, a banka zadržava pravo da ugovori instrumente obezbjeđenja sa krajnim korisnikom.

9. Potrebna dokumentacija

Potrebna dokumentacija za realizaciju projekta kroz direktan kreditni aranžman:

  • Zahtjev za kredit;
  • Projekcije finansijskih izvještaja za period otplate kredita;
  • Rješenje o upisu krajnjeg korisnika u sudski registar, odnosno registar nadležnog opštinskog organa;
  • Rješenje o registraciji za PDV ako je krajnji korisnik obveznik PDV-a;
  • Statut društva;
  • Saglasnost za pristup podacima Regulatornog kreditnog registra Centralne banke Crne Gore (RKR) uključujući osnivače i povezana lica ;
  • Obrazac ovjerenih potpisa lica ovlašćenih za zastupanje (OP) i karton deponovanih potpisa;
  • Potvrda Poreske uprave o urednom izmirivanju poreza i doprinosa ne starija od 30 dana.
  • Komplet obrazaca za godišnje račune (Bilans stanja, Bilans uspjeha, Bruto bilans (Zaključni list), Analitika kupaca i dobavljača) – za posljednje dvije godine, kao i presjek gore navedenih izvještaja za tekuću godinu, izuzev kod klijenata koji nisu u obavezi da sastavljaju finansijske izvještaje;
  • Izvještaj revizora za korisnike kredita koji su obveznici revizije po zakonu;
  • Odgovarajući obrazac za posljednji mjesec uplate poreza i doprinosa za zaposlene ovjeren od Poreske uprave (dokaz o broju zaposlenih) ;
  • Prijedlog instrumenata obezbjeđenja;
  • Profakture, predugovore (kopija ili original) za nabavku sirovina, repromaterijala, poluproizvoda, sitnog inventara i plaćanje režijskih troškova (IRF CG A.D. neće prihvatati ponude/predugovore koje su izdate od fizičkih lica, ponude/predugovore od povezanih lica, kao ni interne fakture). Predmetna dokumentacija ne može biti starija od 3 mjeseca od datuma predaje zahtjeva za kredit;

Sva dokumentacija se dostavlja na crnogorskom jeziku.

Stručna služba IRF CG A.D. zadržava pravo zahtijevanja dodatne dokumentacije.

10. Ostale odredbe

Dodatna pravila koja se primjenjuju na ovaj Program kreditiranja, a koja nisu pomenuta u ovom dokumentu, definisana su posebnim aktima koje donose nadležni organi IRF CG A.D.

11. Period trajanja kreditne linije

Kreditna linija traje do 31.12.2017.godine, odnosno do njene promjene ili ukidanja.

Predsjednik Odbora direktora IRF CG A.D.
dr Zoran Vukčević

KREDITIRANJE